Straattaxi of standplaatstaxi: wat is het verschil in Vlaanderen?

In Vlaanderen werken niet alle taxi's volgens dezelfde regels.

Een chauffeur die reservaties via een app aanvaardt, oefent zijn activiteit niet noodzakelijk uit onder dezelfde voorwaarden als een taxi die klanten opwacht voor een station, een luchthaven of op een voorbehouden standplaats.

De Vlaamse regelgeving onderscheidt onder meer:

• de straattaxi ;
• de standplaatstaxi ;
• het ceremonieel vervoer;
• de openbaarvervoertaxi.

Het onderscheid tussen straattaxi en standplaatstaxi heeft concrete gevolgen voor de vereiste toelating, de uitrusting van het voertuig, de tarieven en de gegevens die in de dienststaat moeten staan. Het officiële overzicht staat ook samengevat op Vlaanderen.be.

Wat is een straattaxi?

De straattaxi is een voertuig dat ter beschikking van het publiek wordt gesteld op de openbare weg of op een andere plaats waarover de exploitant beschikt.

De term « straattaxi » kan toch verwarring wekken. Hij duidt niet alleen een taxi aan die rechtstreeks door een klant op straat wordt aangehouden.

Volgens de officiële voorstelling van het Vlaamse Gewest kan een straattaxi op twee hoofdmanieren werken.

Een rit besteld via een app

De klant bestelt de taxi via een app of een ander elektronisch kanaal. De prijs of de tariefstructuur wordt hem meegedeeld vóór de rit of vóór de bevestiging van de bestelling. De klant kan zo de voorgestelde voorwaarden aanvaarden vóór het vertrek.

Een rit zonder vooraf vastgelegde prijs

De klant kan ook een beschikbare taxi bellen of aanhouden zonder dat een definitieve prijs is overeengekomen. In dat geval wordt de prijs berekend door de uitrusting in het voertuig, overeenkomstig de tariefstructuur van de exploitant.

In alle gevallen moet de tariefstructuur op een transparante manier worden meegedeeld vóór de rit of, bij een reservatie, vóór de bestelling. Ook een indicatie van de eindprijs moet aan de klant worden meegedeeld.

Mag een straattaxi wachten op een taxistandplaats?

Nee, niet zonder de nodige gemeentelijke toelating.

Een voor taxi's voorbehouden standplaats mag niet vrij worden ingenomen door alle voertuigen met een Vlaamse vergunning.

Het is verboden om als standplaatstaxi te parkeren op een voorbehouden plaats zonder te beschikken over een machtiging afgeleverd door de betrokken gemeente. Alleen een exploitant die al houder is van een exploitatievergunning kan die machtiging aanvragen.

Bovendien mag een straattaxi niet parkeren, stationeren of rondrijden in afwachting van klanten binnen 200 meter te voet van een standplaats die voorbehouden is aan standplaatstaxi's, behalve wanneer de rit is besteld.

Deze regel is belangrijk.

Een chauffeur mag dus in de buurt van een standplaats een klant ophalen die zijn rit echt heeft besteld. Hij mag zich er niet zomaar installeren of rond de standplaats rijden in de hoop de klanten van de gemachtigde taxi's mee te nemen.

Wat is een standplaatstaxi?

De standplaatstaxi is een voertuig dat ter beschikking van het publiek wordt gesteld op een standplaats op de openbare weg die speciaal is voorbehouden voor individueel bezoldigd personenvervoer.

Het gaat bijvoorbeeld om taxi's die aanwezig zijn:

• voor bepaalde stations;
• in de buurt van een luchthaven;
• op een gemeentelijke standplaats in een stadscentrum;
• voor bepaalde drukbezochte plaatsen.

Een bijkomende gemeentelijke machtiging is verplicht

De Vlaamse exploitatievergunning volstaat op zichzelf niet om een standplaats in te nemen.

De exploitant moet ook een machtiging krijgen van de gemeente op wier grondgebied de standplaats ligt. Die machtiging geldt voor de standplaatsen van die gemeente, onder voorbehoud van de beperkingen en voorwaarden in het gemeentelijk reglement. De gemeente kan ook het aantal beschikbare machtigingen beperken.

De gemeente die de machtiging aflevert, kan bijkomende voorwaarden opleggen over onder meer:

• de uitrusting en de visuele herkenbaarheid van het voertuig;
• de toegankelijkheid;
• de kwaliteit van de dienst;
• minimale periodes van beschikbaarheid;
• gegevens over de dienst en de ritten;
• de tarieven;
• de aanvaarde betaalmiddelen.

De regels kunnen dus van de ene Vlaamse gemeente tot de andere enigszins verschillen voor standplaatstaxi's.

De taximeter is verplicht voor een standplaatstaxi

Een taxi die als standplaatstaxi wordt gebruikt, moet beschikken over een meetinstrument dat voldoet aan de federale eisen voor meetinstrumenten. Die uitrusting moet het mogelijk maken om de gegevens van de dienststaat en van het vervoerbewijs veilig te registreren, te bewaren en te raadplegen.

In de praktijk gaat het om de gehomologeerde Europese taximeter. Een standplaatstaxi moet ook beschikken over een daklicht met de vermelding « TAXI » vooraan en achteraan.

Wanneer het voertuig vrij is, brandt het daklicht. Wanneer het niet langer beschikbaar is, moet het worden uitgeschakeld.

Is de taximeter verplicht voor een straattaxi?

Niet noodzakelijk.

Voor een straattaxi is uitrusting nodig die de reglementaire gegevens veilig kan registreren, bewaren en raadplegen. Die uitrusting kan zijn:

• een gehomologeerde Europese taximeter;
• of andere uitrusting, met name software of een app die voldoet aan de reglementaire eisen.

In de dienststaat bestaan twee verschillende methodes:

• wanneer de dienst andere uitrusting dan een taximeter gebruikt, moeten bepaalde locaties van het voertuig worden geregistreerd;
• wanneer de dienst een gehomologeerde Europese taximeter gebruikt, moeten de getotaliseerde waarden van de taximeter worden geregistreerd.

Het zou dus onjuist zijn te beweren dat alle straattaxi's verplicht zonder taximeter werken. Het verschil hangt zowel af van de manier waarop het voertuig ter beschikking van het publiek wordt gesteld als van de uitrusting die wordt gebruikt om de dienst uit te voeren en te registreren.

Zijn de tarieven dezelfde?

Niet noodzakelijk.

Voor de straattaxi

De exploitant stelt zijn tariefstructuur vast. Die kan onder meer een startprijs, een wachtprijs, een prijs per kilometer, een prijs per uur, een gecombineerde prijs, een forfait, of een minimum- of maximumprijs voor een bepaalde rit omvatten. Die structuur moet op een transparante manier aan de klant worden meegedeeld vóór de rit of vóór de bestelling.

Voor de standplaatstaxi

De gemeente die de machtiging aflevert, kan de tarieven van standplaatstaxi's en de betaalmiddelen vastleggen of omkaderen. Het niet naleven van de door de gemeente vastgelegde tarieven voor standplaatstaxi's vormt een inbreuk.

Voor u een standplaats exploiteert, moet u dus niet alleen het Vlaamse kader raadplegen, maar ook het reglement van de betrokken gemeente.

Is de dienststaat identiek?

De basis van de dienststaat — dienststaat — blijft gemeenschappelijk. Ze moet onder meer de exploitant, het voertuig, de chauffeur, het begin van de dienst, de startkilometerstand, de pauzes, het aantal ritten, de afgelegde afstanden, de prijzen en het einde van de dienst vermelden.

Sommige gegevens verschillen echter naargelang de gebruikte uitrusting.

Met software of uitrusting anders dan een taximeter

De dienststaat moet onder meer de locatie van het voertuig registreren bij het begin van de dienst, bij het begin van elke rit en bij het einde van elke rit.

Met een gehomologeerde Europese taximeter

De dienststaat moet de reglementaire getotaliseerde waarden van de taximeter overnemen. Omdat de standplaatstaxi verplicht met een taximeter is uitgerust, moet zijn dienststaat die getotaliseerde waarden normaal integreren.

Een straattaxi die een app of andere software gebruikt, moet van zijn kant de voorziene locaties registreren. Het verschil komt dus niet neer op twee volledig onafhankelijke modellen: er is een gemeenschappelijke basis, waaraan andere gegevens worden toegevoegd naargelang de uitrusting. Voor de modellen die bij het vergunningsdossier moeten, zie ook TaxiGer voor een vergunningaanvraag.

Het vervoerbewijs blijft in beide gevallen verplicht

Aan het einde van elke rit moet een vervoerbewijs aan de passagier of de klant worden overhandigd, zonder dat die erom moet vragen. Deze verplichting geldt zowel voor straattaxi's als voor standplaatstaxi's.

Het vervoerbewijs moet onder meer vermelden:

• de exploitant;
• het voertuig;
• de nummerplaat;
• de chauffeur;
• het volgnummer van de rit;
• de uren van ophaling en afzetting;
• de plaatsen van vertrek en aankomst;
• de afgelegde kilometers;
• het toegepaste tarief;
• de totale prijs;
• de informatie over klachten.

Wanneer een standplaatsmachtiging van toepassing is, moeten de coördinaten van de gemeente die die machtiging heeft afgeleverd, worden vermeld wanneer ze van toepassing zijn.

Kan hetzelfde voertuig straattaxi én standplaatstaxi zijn?

De Vlaamse regelgeving steunt op een algemene vergunning voor individueel bezoldigd personenvervoer. De gebruikscategorie van het voertuig staat niet op de vergunning.

Hetzelfde voertuig kan dus in principe onder verschillende vormen worden gebruikt, op voorwaarde dat de regels eigen aan elke vorm worden nageleefd. Dat betekent dat een voertuig als straattaxi én als standplaatstaxi kan worden gebruikt wanneer:

• het op een geldige Vlaamse vergunning staat;
• het beschikt over een standplaatsmachtiging afgeleverd door de gemeente;
• het is uitgerust met de vereiste taximeter;
• het het verplichte daklicht heeft;
• de overige gemeentelijke en gewestelijke voorwaarden worden nageleefd.

Wanneer het een voorbehouden standplaats inneemt, handelt het als standplaatstaxi en moet het de bijbehorende regels naleven. Wanneer het een bestelde rit uitvoert zonder de standplaats in te nemen, hangen de kwalificatie en de toepasselijke voorwaarden af van de manier waarop het voertuig ter beschikking van de klant wordt gesteld en van de gebruikte uitrusting.

Overzichtstabel

Wat een exploitant moet onthouden

Het belangrijkste verschil betreft niet alleen de plaats waar de klant in het voertuig stapt.

De standplaatstaxi heeft het recht om een voorbehouden standplaats in te nemen, maar dat recht gaat gepaard met bijkomende voorwaarden: gemeentelijke machtiging, gehomologeerde taximeter, daklicht, en naleving van eventuele tarifaire en operationele regels van de gemeente.

De straattaxi heeft meer vrijheid in de organisatie van zijn reservaties en tarieven, maar mag de voorbehouden standplaatsen niet vrij gebruiken en mag geen klanten opwachten in de onmiddellijke omgeving ervan.

Ten slotte zijn de gegevens van de dienststaat niet in alle situaties precies dezelfde. Ze variëren vooral naargelang de dienst wordt uitgevoerd met een gehomologeerde Europese taximeter of met andere uitrusting.

Zie ook de hub Documenten taxi.

Veelgestelde vragen

Officiële bronnen

• Vlaams decreet van 29 maart 2019 betreffende het individueel bezoldigd personenvervoer
• Besluit van de Vlaamse Regering van 9 juni 2023 betreffende de exploitatievoorwaarden
• Vlaanderen — Taxisoorten en voorwaarden
• Nota van de Vlaamse Regering — besluit 2023 en vernietiging van het besluit van 8 november 2019